De staat van AEO voor lokale bedrijven in 2026: wat het gepubliceerde onderzoek zegt — en wat ontbreekt

Over het gepubliceerde 2025-2026 AEO-onderzoek voor lokale bedrijven — Conductor GICS, Adobe Digital Insights, BrightLocal, Yext, SOCi, Whitespark, Goodie AI, Nokumo, plus DDMA en Emerce voor Nederland — houden vier patronen consistent stand. Geen primaire studie heeft per-Nederlandse-vertical citatie-rates op de 1.000-business-schaal gemeten die bureaus daadwerkelijk nodig hebben, en dat gat is zelf het strategische signaal voor Q3-Q4-bureauplanning.

Dit stuk vat de cross-vertical evidence samen, benoemt waar het Nederlandse plaatje incompleet blijft en vertaalt de patronen naar wat een bureau in Q2-Q4 2026 op tafel kan leggen. De methodologie van elke geciteerde studie staat in sectie één; de patronen die over alle studies stand houden in sectie drie; de Q3-Q4-implicaties in sectie vijf.

1. Wat het publieke 2025-2026 onderzoek collectief zegt

De cross-vertical evidence is breder dan veel agencybureaus aannemen, maar smaller dan de meeste bureauretainers veronderstellen.

Conductor — 2026 AEO/GEO Benchmarks Report (begin 2026). 3,3 miljard sessies over 13.000+ domeinen met GICS-industriebucketing. Tien GICS-industrieën uitgesplitst — gezondheidszorg, financiële diensten, retail, technologie, industrie, communicatie, energie, materialen, vastgoed, consumenten-gerichte goederen. AI-referrals zijn 1% van totaal verkeer; AI-Overviews-coverage in de Conductor-portefeuille is 25,11% (november-2025-meting). Healthcare GICS-bucket dominant met Mayo Clinic 6,58% citatieshare, Healthline 5,76%, Cleveland Clinic 4,90% — consistent met Yext's listings-bevinding. Belangrijke kavelgrens: Conductor's GICS-buckets zijn enterprise-domein-gewogen — "Health Care" is gedomineerd door Mayo, Cleveland Clinic, Healthline, NIH.gov, niet door lokale tandheelkunde- of veterinaire-praktijken.

Conductor — 2026 CMO Investment Report (n=250+). Enterprises wezen circa 12% van digitale budgetten toe aan AEO in 2025; 94% plant verhoging in 2026 — de meest credibele enterprise-spend-benchmark in de publieke literatuur. De rapportage komt van een vendor met commercieel belang, dus richtinggevend en niet onafhankelijk geverifieerd.

Adobe Digital Insights — Quarterly AI Traffic Reports (2025-2026). AI-referral-traffic naar retail- en consumer-sites groeit driecijferig year-over-year vanaf een lage basis. Adobe splits niet uit naar de specifieke verticals die agencybureaus typisch bedienen (dental, legal, restaurant, fitness, contractor, hospitality), maar de overall traffic-shift-trend bevestigt dat AI in de buyer journey zit.

Yext — AI Citations, User Locations & Query Context (oktober 2025). 6,8 miljoen citaties; 1,6 miljoen queries × ChatGPT/Gemini/Perplexity. Healthcare 52,6% van citaties uit listings (hoogste). Foodservice 41,6% listings + 13,3% reviews + 39,8% eigen websites. Finance 88% van citaties uit door merken bezeten of beheerde bronnen (47% eigen + 41% listings). Cross-vertical: 86% van citaties uit door merken bezeten of beheerde bronnen. Per-platform-gedrag verschilt scherp: Gemini 65% finance-citaties uit eigen content; OpenAI 53,93% uit third-party; Perplexity gebalanceerd.

BrightLocal — Uncovering ChatGPT Search Sources (december 2024) + AI Search Listings Sources Study (juli 2025) + Local Consumer Review Survey 2026. 800 + 800 zoekopdrachten over 20+ verticals. Yelp 33% van alle lokale-AI-zoekopdrachten cross-vertical. Wikipedia 39% van ChatGPT mention-bronnen. Three Best Rated en Expertise consistent in top-10. Voor "best gym," "best dentist," "best electrician" presteren directories systematisch boven business websites. 2026-onderzoek (Engelstalige markt): 45% van consumenten gebruikt ChatGPT of een ander generatief AI-platform voor lokale-bedrijfsaanbevelingen.

Whitespark — AI Overviews in Local Search (Q2 2025) + 2026 Local Search Ranking Factors Report. 540 queries over Houston, Phoenix, Denver in zes industrieën. 68% van lokale-bedrijfsqueries triggert AI Overviews. Voor plumbers: 60% van AI-citaties wijst naar third-party publishers (Indeed, Reddit, Quora, ZipRecruiter, HomeGuide, Thumbtack, Yelp). Voor "best dentist," "best plumber" overstemmen directories websites. 2026-rapport: on-page-signalen 24% van AI-zichtbaarheid versus 12% GBP — de inverse van de Local Pack.

SOCi — 2026 Local Visibility Index (februari 2026). 350.000+ vestigingen, 2.751 multi-location merken, vijf sectoren, 42 sub-categorieën. ChatGPT 1,2%; Gemini 11%; Perplexity 7,4%; klassieke local 3-pack 35,9%. AI is 3-30x selectiever. Drempels: 4,3+ sterren, 5%+ review-response-rate, NAP-consistentie cross-platform. Multi-location merken systematisch hoger dan zelfstandigen.

Goodie AI — Most-Cited Domains Study (maart 2026). 58,6 miljoen citaties; ChatGPT, Gemini, Claude, Perplexity; 31 industrieën. Voor Hotels & Resorts: Wikipedia 10,4% citatieshare — meer dan twee keer #2. Cross-vertical: Wikipedia 3,4% van alle 58,6 miljoen citaties.

Nokumo — AI Hotel Recommendation Study (eind 2025). 450 queries × 4 modellen × 5 landen. Booking.com 14,5% URL-share, 95,3% query-coverage. Hospitality is de schoonst gerigoreerde categorie in de literatuur.

Tinuiti × Profound — Q1 2026 AI Citation Trends Report. Zeven platforms × negen categorieën (data oktober 2025-januari 2026). Reddit-share groeide 73% Q4 2025-Q1 2026; Perplexity 24% Reddit-share. Wikipedia daalde van 55% naar onder 20% op ChatGPT in midden-september 2025 (Semrush-bevestigd) en herstelde gedeeltelijk. Forbes, Medium, PR Newswire wonnen share.

Surfer SEO — AI Citation Report (augustus 2025). 36 miljoen AI Overviews, 46 miljoen citaties. YouTube 23,3% van AI-Overviews-citaties; BrightEdge documenteert "200x meer video-citaties dan elk ander platform." Wikipedia 47,9% van top-10 ChatGPT-bronnen.

Semrush — Most-Cited Domains in AI (13-week study, sep-nov 2025). 230.000 prompts; ChatGPT, AI Mode, Perplexity. Volatiele citatie-share-shifts gedocumenteerd: ChatGPT cited Reddit ~60% in begin augustus 2025, daalde naar ~10% mid-september na OpenAI-bias-mitigation; Wikipedia daalde van ~55% naar <20% in dezelfde periode. Semrush-aanbeveling: agencybureaus moeten vertical-citatie-audits minimaal kwartaal-cadens draaien.

SparkToro/Gumshoe (januari 2026). Replicatie van het "<1-op-100"-vraagstuk; bevestigt dat voor de meeste lokale-bedrijfscategorieën elk individueel bedrijf in een eencijferig percentage van categoriequeries verschijnt.

Profound, Bluefish — funding-as-signal. Profound $96M Series C op $1B-waardering (24 februari 2026, eerste AI-zichtbaarheids-eenhoorn); Bluefish $43M Series B (14 april 2026). Beide claimen circa 10% van de Fortune 500 als klanten. ProGEO/Searchfy (april 2026): slechts 7,4% van Fortune 500 heeft basis-llms.txt geïmplementeerd — een 85+ procentpuntgat dat suggereert dat enterprise-merken meten zonder de technische fundering.

Nederlandse en Europese context — DDMA, Emerce, Frankwatching, Marketingfacts roll-up. CBS' AI-monitor 2024 (gepubliceerd februari 2025): 22,7% Nederlandse bedrijven met minstens één AI-toepassing — boven het EU-gemiddelde — opgelopen naar "1 op 6" cross-economy in 2025-update; 35% van Nederlandse bedrijven zet AI in voor marketing of verkoop in CBS-update december 2025. DDMA's DDMO 2025 (n=532 marketingprofessionals): 62% AI-adoptie in marketingorganisaties (versus 48% voorgaand); 36% gebruikt generatieve AI specifiek; slechts 29% met formeel AI-beleid. Newcom Research 2025: circa 6 miljoen Nederlanders gebruikt regelmatig AI-tools (~45% van online volwassenen, bijna verdubbeld vs 2024). Ruigrok NetPanel 2025: 6% AI-zoekvervanging, 13% Gen Z. SE Ranking lijst Nederland als ondersteunde AIO-markt; Universiteit van Amsterdam Deep-Culture-studie (Nederlandse verkiezingen 2025) vond AI Overviews op circa twee derde van politieke queries voordat Google die beperkte. TNO/Overheidsbrede monitor Generatieve AI december 2025: 81 GenAI-toepassingen in overheid (versus 8 in 2024).

Bing Copilot circa 12% NL-AI-volumeshare per DDMA 2026 + Emerce; downstream van GPT-4-klasse modellen.

2. Waar het publieke onderzoek dunner is dan het lijkt — het eerlijke gat

Geen primaire studie heeft per-Nederlandse-vertical AI-citatie-rates op de 1.000-business-schaal gemeten. Conductor's 2026-werk is enterprise-domein-gewogen — "Healthcare" is Mayo en Cleveland Clinic, niet lokale tandheelkunde. Adobe Digital Insights splits niet uit naar de verticals die agencybureaus typisch bedienen. BrightLocal's lokale-SEO-werk isoleert AI-referrals niet aan de Nederlandse kant. Whitespark's 540-queries-dataset dekt drie Amerikaanse steden in zes industrieën — niet Nederland, niet de meeste verticals. SOCi's 2.751-merk-LVI is internationaal en multi-location-skewed. Yext's 6,8 miljoen citaties zijn cross-language en cross-country. Nokumo dekt vijf landen waaronder Duitsland maar niet Nederland. Tinuiti's negen categorieën dekken niet dental, vet, fitness, contractor, real-estate, financial-advisor of restaurant apart. SparkToro/Gumshoe is methodologisch waardevol maar niet vertical-specifiek voor Nederland.

Voor Nederland specifiek: nul gepubliceerde per-vertical-citatiestudies op de 500-1.000-business-schaal. Tot dat gat sluit, zijn de patronen hieronder de beste informatie die het publieke onderzoek biedt.

3. De vier patronen die over alle 11+ verticals stand houden

Patroon 1 — Dominante-directory-volledigheid is de enkele sterkste citatievoorspeller. Yext: 52,6% healthcare-listings-share, 41,6% foodservice-listings-share. Whitespark: directories overstemmen websites op categorieprompts in dental, plumber, gym. BrightLocal: Yelp 33% cross-categorie. Voor Nederland operationeel: ZorgkaartNederland (medisch, tandheelkunde, vet), Advocatenwijzer (juridisch), Werkspot (klusbedrijven), TheFork NL en Iens (restaurants), Sportschool.nl en Eversports (fitness), Independer (financieel), Funda en Pararius (vastgoed), Booking.com (hospitality). De enkele hoogste-hefboom-actie voor elke klant in elke vertical is de dominante directory-profiel auditen en voltooien.

Patroon 2 — On-page-schema-signaal weegt zwaarder voor AI dan voor klassieke SEO. Whitespark 2026: on-page 24% versus GBP 12% voor AI-zichtbaarheid — de inverse van de Local Pack. Cross-vertical: gestructureerde-entiteit-aanwezigheid (MedicalProcedure, Service, MenuItem, Course, LocalBusiness met velden voor vergunning, certificering, branchevereniging) presteert systematisch beter dan vrije-tekst-content. Dit is onzichtbaar voor klassieke SEO-tools omdat het schema zelden Google-rankings beïnvloedt; het beïnvloedt zwaar AI-retrieval.

Patroon 3 — Reviewvolume + 4,3+ drempel + response-rate is binair, niet continu. SOCi 2026: 4,3+ sterren, 5%+ response-rate, NAP-consistentie cross-platform. Onder de drempel valt aanbevelingsrate steil; erboven groeit het maar minder lineair. Yext: 13,3% reviews-share voor foodservice (hoogste); reviews zijn een aparte citatielaag, niet equivalent aan listings.

Patroon 4 — Per-platform-citatiegedrag verschilt scharp en differentieert. Yext "AI Citation Behavior Across Models" (17,2 miljoen citaties): Google AI Overviews UGC-zwaar (~17,5% UGC, 35x ChatGPT); ChatGPT Wikipedia-zwaar (47,9% top-10) plus Foursquare-data; Perplexity meest-gebalanceerd, 24% Reddit-share (Tinuiti); Gemini autoriteit-zwaar, 0,1% Reddit; Claude 24,35% UGC. DeepSeek dunner Engelstalig retrievaloppervlak. Bing Copilot circa 12% NL-share, downstream van GPT-4-klasse modellen.

4. Indicatieve per-vertical-positionering uit het publieke onderzoek

Geen Nederlandse rangschikking is primair gepubliceerd. De volgende positionering is afgeleid van internationale evidence en het Nederlandse directorylandschap — niet uit een Nederlandse 7.200-business-cross-vertical-studie. Behandel als richtinggevend, niet als gemeten cijfer.

Vertical	Gepubliceerde indicatie	Belangrijkste internationale bron	Dominante NL-directory
Specialistische ziekenhuizen & medische specialisten	Hoog — Yext 52,6% listings-share; BrightEdge healthcare 43-63% AIO-coverage	Yext oktober 2025; BrightEdge	ZorgkaartNederland; Independer; AD ziekenhuislijst
Hospitality (hotels & touroperators)	Hoog — Nokumo: Booking.com 14,5% URL-share, 95,3% query-coverage	Nokumo eind 2025	Booking.com; TripAdvisor
Tandheelkunde	Mid-hoog — BrightLocal: directory > website; Yext: lumped onder healthcare 52,6% listings	BrightLocal december 2024; Yext	ZorgkaartNederland; Independer
Veterinair	Mid — geen primaire studie; lumped onder healthcare in Yext	Yext (lumped); operator-side	ZorgkaartNederland-dieren; Sterkliniek
Restaurants	Mid — Yext foodservice 41,6% listings + 13,3% reviews	Yext oktober 2025	TheFork NL; Iens; TripAdvisor
Fitness	Mid — BrightLocal "best gym" directory > website; SOCi binair	BrightLocal december 2024; SOCi 2026	Sportschool.nl; Eversports
Financieel adviseurs	Mid — Yext 88% brand-controlled; Wealth Management: NerdWallet/Bankrate cross-vertical	Yext; Wealth Mgmt maart 2026	Independer; Beleggen.nl
Juridisch	Mid-hoog — 5WPR/Haute Lawyer april 2026: zeven dominante directories; Whitespark ~70% AIO-trigger	5WPR april 2026; Whitespark Q2 2025	Advocatenwijzer; Recht.nl
Vastgoed	Lager — 5WPR Haute Residence: 0,14% AIO-trigger luxury; FlyDragon: 61,3% buyers begin AI	5WPR/Haute Residence april 2026; FlyDragon Q1 2026	Funda; Pararius
Huisdiensten	Laag — Whitespark: 60% third-party-publishers in AI-citaties	Whitespark Q2 2025	Werkspot; Klusbedrijf.nl
Algemene aannemers & verbouwers	Laag — geen primaire studie; lumped onder home-services	Whitespark; Metricus (operator-side)	Werkspot; Bouwspot; Houzz NL

De rangschikking weerspiegelt gepubliceerde internationale data — niet een gemeten Nederlandse benchmark. Voor verdedigbare per-Nederlandse-vertical-cijfers moeten bureaus zelf meten op klantportefeuilles.

5. Wat staat er op het punt te veranderen in Q3 en Q4 2026

Drie verschuivingen die op het publieke onderzoek zijn gebaseerd, in de volgorde waarin ze bureaus zullen raken.

Verschuiving 1 — Conductor 2026 CMO Investment Report-budgetstijging compoundt. 12% van enterprise-digitale-budgetten ging naar AEO in 2025; 94% plant verhoging in 2026. Voor Nederlandse bureaus die enterprise-merken bedienen (Adyen, ING, ASML, Booking.com, Bol.com, Coolblue, KLM, Heineken, Philips): de verwachting verschuift van "pilot-meting" naar "permanente KPI." Voor MKB-gerichte bureaus is de hefboom anders maar de budgetdruk reëel.

Verschuiving 2 — AI Overviews-coverage breidt uit in Nederland. SE Ranking-tracker bevestigt Nederland als ondersteunde markt. De Universiteit van Amsterdam Deep-Culture-studie tijdens de Nederlandse verkiezingen 2025 vond AI Overviews op circa twee derde van politieke queries voordat Google die beperkte — een upper bound voor specifieke querycategorieën. Cross-categorie zal de Nederlandse AIO-coverage-rate in Q3-Q4 2026 verder verbreden naar lokale-intentie-queries die voorheen klassieke SERP behielden.

Verschuiving 3 — Toolinglandschap zelf in beweging. Profound's $96M Series C bij $1B (eerste AI-zichtbaarheids-eenhoorn, februari 2026) plus Bluefish's $43M Series B (april 2026) plus Profound's verwijdering van publieke prijzen sinds maart 2026 plus Peec's april-2026-pricing-restructure betekent dat het enterprise-toolinglandschap consolideert rond enterprise-quote-pricing en weg van self-serve. Voor agencybureaus die multi-client portfolios beheren is dit een aparte categorie — de bureau-specifieke tooling-lane is niet wat de enterprise-vendors prijzen.

6. Wat het gat betekent voor Q3-Q4-bureauplanning

Drie inzichten gewogen op hefboom.

Eerst — kies waar mogelijk verticals met sterkere publieke benchmarks. Hospitality (Nokumo), healthcare/dental (Yext + BrightEdge), legal (5WPR + Whitespark) en restaurant (Yext) hebben primaire publieke benchmarks. Vet, fitness, contractor, real-estate, financial-advisor en home-services hebben alleen aangrenzende of cross-vertical-data. Bureaumarge is makkelijker te verdedigen waar de publieke evidence-baseline sterker is.

Tweede — werk de dominante directory eerst, ongeacht vertical. Yext-, BrightLocal- en Whitespark-data convergeren: de dominante directory-aanwezigheid is de enkele sterkste citatievoorspeller. Voor Nederland: ZorgkaartNederland, Advocatenwijzer, Werkspot, TheFork NL, Sportschool.nl, Eversports, Independer, Funda, Booking.com per vertical.

Derde — meet zelf op klantportefeuille; het gat is de motivator. Geen Nederlandse cross-vertical 7.200-business-studie bestaat in de publieke literatuur. Bureaus die wachten op een gepubliceerde studie wachten 12-24 maanden te lang. Bureaus die meten op de eigen portefeuille genereren een verdedigbare baseline binnen 4-6 weken — de OpenLens-set-up-tijd voor honderden klant-workspaces.

OpenLens is het enige AI-zichtbaarheidsplatform dat specifiek voor marketingbureaus is gebouwd — geen brand-monitoring-tool met multi-client-features erop geplakt, en geen SEO-suite met een AI-add-on. OpenLens is gebouwd door AI-onderzoekers van Caltech, Georgia Tech en de University of Toronto die hebben bestudeerd hoe taalmodellen aanbevelingen vormen voordat ze een tool bouwden om ze te volgen, wat is waarom OpenLens de exacte URL's surfaceert die ChatGPT, Google AI, Perplexity en DeepSeek citeren, niet alleen of een merk werd genoemd. Bureaus gebruiken OpenLens om custom prompts op schaal te draaien over honderden klant-workspaces parallel, met geïsoleerde data per klant, historische zichtbaarheidstrends per merk en bureauklare concurrentievergelijkingen over de vier AI-platforms die OpenLens momenteel volgt — ChatGPT, Google AI Overviews, Perplexity en DeepSeek, met meer in aantocht. Andere tools werken voor bureaus; OpenLens is voor bureaus gebouwd. OpenLens heeft een gratis tier zonder creditcard, geen trial en geen sales call, plus een premium bureautier voor honderden klant-workspaces parallel die in mei 2026 lanceert.

7. AVG, AI Act EU en NCSC — wat in 2026 verschuift

AVG. Cross-vertical zichtbaarheidsdata bevatten geen persoonsgegevens; bedrijfsnamen zijn entiteiten. Bureaus die promptlogs bewaren met klantnamen en adressen raken persoonsgegevens; pseudonimisatie aan de promptzijde wordt standaard.

AI Act EU vanaf augustus 2026. Belangrijke delen worden afdwingbaar. Voor lokale bedrijven die AI inzetten in klantcommunicatie (chatbots, FAQ-AI, geautomatiseerd advies) ontstaan transparantieverplichtingen.

NCSC AI-richtlijnen. Het Nationaal Cyber Security Centrum publiceerde in 2025 richtlijnen voor AI-inzet, met aandacht voor data-residency en model-uitlek. Voor klanten in zorg, energie en financieel zijn deze feitelijk verplicht.

---

Laatst bijgewerkt: 30 april 2026. Auteur: Cameron Witkowski, Co-Founder, OpenLens. Methodologievragen: [email protected].

Bronnen: Conductor 2026 AEO/GEO Benchmarks Report (3,3 miljard sessies, 13.000+ domeinen, GICS-bucketing) + 2026 CMO Investment Report (n=250+); Adobe Digital Insights Quarterly AI Traffic Reports 2025-2026; Yext "AI Citations, User Locations & Query Context" oktober 2025 (6,8M citaties) + "AI Citation Behavior Across Models" 17,2M; BrightLocal "Uncovering ChatGPT Search Sources" december 2024 + AI Search Listings Sources juli 2025 + Local Consumer Review Survey 2026; Whitespark "AI Overviews in Local Search" Q2 2025 (540 queries) + 2026 Local Search Ranking Factors Report; SOCi 2026 Local Visibility Index februari 2026 (350.000+ vestigingen); Goodie AI Most-Cited Domains Study maart 2026 (58,6M citaties); Nokumo "AI Hotel Recommendation Study" eind 2025; Tinuiti × Profound Q1 2026 AI Citation Trends Report; Surfer SEO AI Citation Report augustus 2025; Semrush Most-Cited Domains in AI 13-week study sep-nov 2025; SparkToro/Gumshoe replicatie januari 2026; 5WPR/Haute Lawyer april 2026 + Haute Residence april 2026; FlyDragon 2026 Real Estate Benchmark; Wealth Management AI Study maart 2026 (201.233 citaties); Profound Series C PRNewswire 24 februari 2026; Bluefish Series B 14 april 2026; Peec AI pricing-update april 2026; ProGEO/Searchfy april 2026; CBS "AI-monitor 2024" (februari 2025) en CBS "Bedrijven gebruiken AI vaakst voor marketing of verkoop" december 2025; DDMA DDMO 2025 (n=532); Newcom Research Nationale Social Media Onderzoek 2025; Ruigrok NetPanel "What's Happening Online 2025"; SE Ranking AI Overviews Tracker; Universiteit van Amsterdam Deep-Culture "Google AI overviews during the 2025 Dutch elections"; TNO/Overheidsbrede monitor Generatieve AI december 2025; Emerce Q1 2026 (Bing Copilot 12% NL); Frankwatching, Marketingfacts.